Kenya Jan. ’13

Zaterdag 1 dec vertrokken voor een “missie” naar Kenia. Vliegen Amsterdam – Nairobi non-stop. Oorspronkelijk gedacht als een project tussen twee Rusland trips maar er kwamen nog wat andere zaken tussendoor.

De ligging van Kenya.Ongeveer op de equator aan de oostkant van Africa. Doel in Kenia was het doorlichten van een mengvoeder coöperatie alwaar de omzet de laatste 3 jaar was gehalveerd. Qua omvang was het al niet spectaculair maar het werd dus nog minder. Nairobi ligt in sektor 4. Nyeri in sektor 1. Ongeveer 2 uur rijden naar het Noorden.

De start was een tweetal overnachtingen in Nairobi in het Silver Springs hotel. Zoals later blijkt, zijn alle enigszins bedrijfsmatige panden in Kenia, en dus ook dit hotel imposant omheind en wordt het zwaar verdedigd middels gewapende wachtposten aan een dubbele poort en een body-scan bij de ingang. Ondanks de late aankomst na allerlei gedoe voordat je er arriveert toch besloten om de volgende dag, de zondag, al vroeg te vertrekken met m’n contact persoon Rien voor een Safari. Om naar het grote park verder naar het noorden te gaan was te kort dag maar het Nationale Park nabij Nairobi was wel passend. Alleen de olifanten zijn er niet, waarschijnlijk is het park voor hen te klein. Aan de stadszijde is het park afgeschermd middels een gaas/prikkeldraad versperring welke onder spanning staat.

Moet ook wel is gebleken want er waren ‘ns ’n stel leeuwen die hun werkterrein uitbreiden tot in de stad en dat vond men niet prettig. In no time waren ze door de bevolking met speren gedood, en dat was weer jammer voor het park. Aan de noordzijde is het park open.

Wij konden gelukkig met de meeste Afrikaanse grote jongens oogcontact krijgen behalve de cheeta. De waterbuffel was indrukwekkend en dan met name de stieren, schijnt naast de hypo de gevaarlijkste te zijn. “Leuk” was ook ’t treffen met de leeuwen, drie mannetjes, of eigenlijk mannen, joekels die compleet volgevreten onder een boom, in de schaduw lagen bij te komen. Waarschijnlijk op dat moment geen trek, niet geïnteresseerd in ons blanken en ook niet in staat om verschrikkelijke dingen te doen. Je raakt onder de indruk van de omvang van de dieren welke al een tijdje in ’n overschot gebied leven. Ook de neushoorn en giraffe zijn enorm. Maar ook de dik-dik gezien (mini-mini reetje) de secretaris vogel (eet heel handig slangen) eland en allerlei schitterende vogels.

’s Avonds was de wens natuurlijk om behoorlijk wild te gaan eten. Dat kon altijd bij de Carnivore. Maar dat is over. Struisvogel en krokodil kan nog (worden op farms geteeld) maar de rest is verboden. Hierdoor is een gevoelige slag toegebracht aan de stroperij. Omdat ik ook liefhebber ben van lopend wild kan ik me daar wel in vinden. Zonder echt wild was het ook lekker en gezellig. Met ’n taxi terug naar het hotel ’s avonds. Nairobi by night is not done. Criminaliteit, opstandelingen, rebellie etc.

Op maandagmorgen vroeg 6 uur vertrokken naar Nyeri en vandaar nog een half uurtje door naar Wakulima, alwaar we een ontvangst hadden gepland met de president van de zuivel coöperatie waarvan de mengvoer coöperatie een dochter is.

De missie delegatie was gevormd samen met een Kenyaanse consultant en specialist op marketing en sales gebied. Een goede vent, Robert met daarnaast de lokale agent van het Nederlandse uitzendbureau die slechts 2 dagen erbij zou blijven maar de opstart en introducties verzorgde.

We begonnen de ontmoeting met een gebed om de goden te verzoeken tot een vruchtbaar onderzoek. De zuiveltak zamelt melk in van de ca 6000 leden van de coöperatie welke een veestapel bezitten van ca 1 tot 10 koeien. Gemiddeld twee koeien. Hoewel het uitgangs materiaal heel goed is, veelal Frysians, leveren ze niet meer dan ’n liter of 10-15 melk per dag. Daar drinkt een gezin van 4-5 personen ook nog eens ruim een halve liter p.p. van op elke dag. Een goede energie bron weliswaar deze volle melk met een procent of 3 aan vet maar wel zo’n 20% van de omzet bij een koe. Bij 10 koeien is dat niet zo’n probleem en als een koe 30-40 liter per dag geeft is het ook minder van belang. Opmerkelijk is dat 80% van de in Kenia geproduceerde melk “opgaat” in thee. Niet alleen een scheutje melk, nee, ’n hele mok gloeiend hete melk met een klein beetje thee. Komt waarschijnlijk vanuit de Britse overheersing in het verleden. Hoe men een volk kan doen lijden….. Overigens met de koffie is het nog erger. Volle mok hete melk en daar doe je een schepje instant koffie bij. That’s it. Daar is koffie niet voor bedoeld geweest toch?

Idee was dus om middels die mengvoeder coop de boeren / koeien van beter voer te voorzien en zodoende de melk productie op te voeren. Niet zo’n gekke gedachte.

Na de kennismaking de fabriek bezichtigd en al veel van de werkwijze en problemen gehoord. Vervolgens een weekplan opgesteld.

Daarna een half uurtje rijden naar Nyeri voor ons hotel: Green Hills. Hier overnachten we dus vier nachten.

Dinsdag boeren bedrijven bezocht maar ook andere afzet kanalen. Leuk om te zien hoe de boeren opereren. Je moet wel alle bestaande wetenschap vanuit Nederland overboord zetten. We zagen boeren met 1 koe, 2 koeien, 4 koeien maar ook een met 10 koeien waarvan de eigenaar ook voorlichter van de coop was en een “zetbaas” op de boerderij had aangesteld. Ook dat was een boerderij op een halve acre oftewel 2500m2. Ca 40 bij 60 meter, en daar woont men ook op. Het was ook het enige bedrijf dat krachtvoer in voorraad had liggen. ’n Paar zakken weliswaar. Opmerkelijk is wel dat men alleen in zakken verpakt en geen bulk, maar ook begrijpelijk gezien het wegennet. Maar wel fatsoenlijke zakken van 70 of 90kg. Die worden dan weer versjouwd door schriele mannekes van 60kg. Eerst van de opzakplek naar het voorraad magazijn en weer opgepakt. Vandaar in de vrachtauto naar verkoopwinkels in de omgeving of direct naar ’n boer. Vanuit die winkels worden ze weer verkocht aan boeren. Er zijn jongens die een brommer/motor hebben van zo’n 100cc en daar pakken zij 2 a 3 van die zakken achterop. Soms 140-200kg. Heel flexibel, weer of geen weer, brengen ze die via allerlei wegen, paadjes en voetpaden naar de boer. Als het geregend heeft en dat deed het in deze regentijd bijna elke nacht/ochtend, dan is die rode aarde spek en spek glad en kleverig. Petje af.

Elke middag, meestal met 4-5 man,  lunchen in ’t Ibis hotel in Karentina. Dat klinkt heel aardig en luxe maar ’t is de enige redelijke plek in de omgeving waar men ons blanken iets kon laten eten. We moeten er wel 25 km voor rijden. Rauwe groenten eten was me al afgeraden. Van de uitgebreide menu kaart leek me een mií grill met chips (frites) het meest veilig en een met keus. Als groente had men een mengsel van spinazie met boerenkool (spinage & kale) met verder ’n lap taai rundvlees, gebakken kippelevertjes met ui, ’n worstje en slappe natte frites. Er lag ook nog een afgepeld, knetterhard gekookt ei bij welke in jus was gedompeld. Nou daar peuzel ik ’n half uurtje over, wegspoelend met een alles verdelgende “zero coke”, en laat beschamend veel achter. De anderen eten iets anders maar op t oog biedt me dat niet veel soelaas.

’s Woensdags loop ik met de produktie manager het gehele order en produktie proces door. Het blijkt dat men geen idee heeft van wat een koe nodig heeft. Op de farm krijgen ze ruwvoer waar niet veel in zit. Nepier grass is het meest voorkomend naast wat maisplanten zonder de kolven en soms wat bananen bladeren waar al helemaal niets inzit. Als je al niet weet wat de koeien aan ruwvoer nutriënten binnen krijgen wordt het al lastiger te bepalen wat de verschillende leeftijds categorieën aanvullend nodig hebben om te groeien, in levensonderhoud te voorzien, een kalf te vormen en daarnaast ook nog melk te produceren. Dat wordt een beetje gegist en uit de literatuur gehaald.

Er zijn natuurlijk wel allerlei ingrediënten op de markt om mengvoer van te maken. B.v. wordt er Kenia en ook in deze omgeving maïsmeel gemaakt voor humane consumptie, de mais wordt bij deze toeleveranciers gebroken, gewalst met walsen stoelen en telkenmale gezeefd. Veelal met chinese installaties. Uiteindelijk is er mooi wit meel. Daarnaast de rest producten maize germ en maize bran. Zeg maar schilfers/barst en de punten. Er zit veel voeder waarde in, energie, eiwit, vet etc. Hetzelfde geldt voor de wheat. Maar nergens kon ik de lab-uitslagen ontdekken evenals van andere grondstoffen. Ergo, optimaliseren is ook niet mogelijk, zeker niet nauwkeurig.

Normaal kun je door voeren van 1kg mengvoer mogelijk 2 tot 2,5 liter melk verwachten. Melk brengt nu ca KES 37 op. (Kenian shilling) ’t Voer kost ca KES 30/kg. Maar als je de nutriënten niet weet van het ruwvoer, niet van de ingrediënten, niet optimaliseert en niet afweegt dan ben je die oorspronkelijke ruwe gunstige rekensom snel kwijt en kiest de boer voor andere oplossingen.

’s Middags produceren we een batch van 1000 kg en wordt er geklokt met stopwatch. Vrijwel alles met de hand. Prachtig om te zien en te doen. Met 6 man een batch produceren. 70kg zakken aanslepen, alles afwegen, ’n gedeelte met de grovere delen malen, mengen en weer in zakken doen. Zo kan men wel 50 ton per dag halen in twee shifts reken ik snel. Da’s ruim 12.000 ton per jaar en dat biedt perspektief.

’s Avonds nog een interview in de stad met een jonge vrouw die 100 boeren had geïnterviewd. Zij durfde niet over straat en terecht, wij zaten in de grote Toyota Landrover. Zelfs dan…. Ze had wel opmerkelijke bevindingen welke we konden gebruiken.

Donderdag bezoeken aan een 3-tal toeleveranciers. Alle mais verwerkers tot maismeel. Uiteindelijk wordt het verpakt tot zakjes van 1kg voor humane consumptie. Onderweg is op de diverse landerijen goed te zien wat Kenia in deze streek zoal voort brengt. Het is een geaccidenteerd terrein met steile hellingen en riffen. Maar overal wordt wat geteeld. No problem. Kennelijk een chronisch gebrek aan grond. De boeren hebben veelal niet meer dan een acre. Is een halve hectare. 5.000 m2. Net genoeg voor 1 koe in Nederland maar daar in Kenia.

Er wordt ook veel koffie geteeld. Frappant is dat koffie boeren pas na 1,5 jaar werden uitbetaald voor hun oogst. Nu is dat terug gebracht tot 1 jaar. Verder natuurlijk de mais, kleine veldjes met grote verschillen in kwaliteit. Wel of geen kunstmest, gespoten?, natuurlijke bemesting, wie weet. Ook rijst wordt er verbouwd, bananen bomen, avocado’s etc. Vruchtbare vulkaan grond! Als er maar water komt. Normaal gesproken twee keer per jaar een regentijd. Twee jaar geleden heeft een regentijd (oktober-december) het af laten weten. Ja als de zon bakt dan is het er warm op de evenaar zelfs op 1800 meter hoogte.

Bij Nairobi, enorme velden van Del Monte ja van de ananassen. Duizenden hectares. Dicht bij ’n flinke rivier, dus water genoeg. Maar daar hebben de boeren niks aan.

’s Avonds wat voorbereiden voor vrijdag, een presentatie aan het management van de zuivel/mengvoer coop.

Vrijdags vroeg op. 9 uur presentatie. Volgens goed Kenyaans gebruik wordt dat dus 10 uur. Tijd is een rekbaar begrip.

Men beschikt over een beamer dus Robert en ik kunnen professioneel van start Robert. Voor de zekerheid ook maar wat op papier voorbereid. Maar niet voordat vanuit een kring Gods zegen is afgedwongen als dat al kan. De coordinator Gerald van de zuivel coop doet een welkomstwoord. Hij is de voormalige directeur maar een nog meer voormalige boer en dat is hij nog steeds parttime.

Ik bijt de spits af weet niet waarom. In een half uur zijn de oortjes rood. Robert, zoals een goede salesman betaamt praat met gemak een uur vol.

Hij besluit met een uitspraak van Eisenhower, waarvan de kern is, dat integrity de belangrijkste eigenschap bij leadership is, of je nou in een “gang” zit, een voetbalteam, of een mengvoer producent. Maakt niet uit.    Daar zit wel wat in!

Vragen zijn er niet of het is not done om vragen te stellen. Dan zeg je ook dat de presentatoren niet duidelijk zijn geweest. Anthony, de production manager doet een kort dankwoordje en hoopt op krachtige ondersteuning bij het oppakken van de voorzetjes.

Daarna is het woord aan de chairman / president. Hij verbaasd zich er over dat in enkele dagen intensief onderzoek de zere plekken zo zichtbaar zijn geworden. Hij onderschrijft de resultaten zowel als de Eisenhower stelling.

Na nogmaals een verzoek in Gods richting om kracht, wijsheid en volharding bij de realisering van de nieuwe doelstellingen, welke ook wel nodig zullen zijn, drinken we voor ’t laatst echte Keniaanse thee en koffie met een originele chocolate muffin.

We lopen ook nog de voorzitter van de coöperatie tegen het lijf en twee vice voorzitters. De voorzitter wil gelijk maandagochtend een uitgebreid verslag van de bevindingen. Tussen de regels begrijpen we dat nogal wat politiek bedreven wordt. Net een echte coöperatie. ’t Mengvoer is natuurlijk nog geen melkkoe geweest. Er zijn altijd stromingen voor en tegen.

Na uitgebreide dankzeggingen nemen we afscheid met de vermelding dat men uitziet naar het eindrapport.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s